เมื่อวันที่ 7 มิ.ย. 2569 ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรมว.การอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) พร้อมคณะผู้บริหาร ลงพื้นที่ตรวจเยี่ยมการประยุกต์ใช้เทคโนโลยี วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (ววน.) เพื่อยกระดับอุตสาหกรรมประมงชายฝั่ง ณ บ้านปลาหมายเลข 9 ตำบลสทิงหม้อ อำเภอสิงหนคร จังหวัดสงขลา โดยมีรองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยทักษิณ ให้การต้อนรับภายในกิจกรรมมหาวิทยาลัยทักษิณนำเสนอศักยภาพของมหาวิทยาลัยทักษิณในการพัฒนาองค์ความรู้ งานวิจัย และนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ปัญหาจริงของชุมชน โดยเฉพาะพื้นที่ลุ่มน้ำทะเลสาบสงขลาและภาคใต้ ซึ่งเป็นฐานทรัพยากรสำคัญของประเทศ ทั้งด้านประมง การเกษตร ความหลากหลายทางชีวภาพ และเศรษฐกิจฐานรากเพื่อชุมชนซึ่งครอบคลุมตั้งแต่การยกระดับเศรษฐกิจครัวเรือนประมงพื้นบ้าน ชุมชน และโรงเรียนผ่านปฏิบัติการ “บางแก้วโมเดล” ภายใต้การขับเคลื่อนโครงการพัทลุงโมเดล: การจัดการความยากจนและการเลื่อนระดับสถานะทางสังคมด้วยการวิจัยและนวัตกรรมแบบข้ามศาสตร์ การอนุรักษ์ปลาสามน้ำด้วยนวัตกรรมทางสังคมภายใต้โครงการ “บ้านปลามีชีวิต” การสร้างอาชีพทางเลือกและความเท่าเทียมทางเพศเพื่อสนับสนุนการอนุรักษ์โลมาอิรวดีบริเวณชุมชนรอบทะเลสาบสงขลาตอนบน ภายใต้แผนการแก้ไขปัญหาและตอบสนองภาวะวิกฤติเร่งด่วนของประเทศ ตลอดจนการบริหารจัดการข้าวนาริมเลภายใต้สภาวะน้ำท่วมและน้ำแล้ง และการพัฒนาห่วงโซ่คุณค่า “เหลียงใบใหญ่” เพื่อเพิ่มรายได้ให้เกษตรกรจังหวัดพัทลุง
ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวว่า รัฐบาลและกระทรวง อว. มีนโยบายผลักดันภาคใต้สู่การเป็นศูนย์กลางเศรษฐกิจสุขภาพและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ (Wellness Economy) ของประเทศ ครอบคลุมทั้งด้านการแพทย์ อาหาร การเกษตร การท่องเที่ยว และการอนุรักษ์ทรัพยากรทางทะเล โดยมุ่งใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม เป็นกลไกสำคัญในการยกระดับคุณภาพผลิตภัณฑ์และบริการ สร้างมูลค่าเพิ่มจากทรัพยากรและอัตลักษณ์ของพื้นที่”งานวิจัยที่ดีที่สุดคือการเริ่มต้นจากโจทย์ปัญหาที่เกิดขึ้นในประเทศไทย ใช้พื้นที่เป็นที่ยึดโยง และให้คนในพื้นที่เป็นแกนหลัก หากเราสามารถสนับสนุนการวิจัยจากต้นน้ำถึงปลายน้ำได้สำเร็จ ประเทศไทยก็จะมี New Growth Engine ใหม่ที่ไม่ต้องไปหาที่ไหนไกล แต่เกิดจากทรัพย์สินที่อยู่ในแผ่นดินของเราเอง” ศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ กล่าวรองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ อธิการบดีมหาวิทยาลัยทักษิณ กล่าวว่า มหาวิทยาลัยทักษิณ พยายามสร้างงานวิจัยและนวัตกรรมสังคมเชิงพื้นที่ โดยใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรม ผสมผสานกับองค์ความรู้ด้านภูมิปัญญาท้องถิ่นและระบบนิเวศ เพื่อพัฒนาเป็นงานวิจัยและนวัตกรรมที่สามารถสร้างมูลค่าเพิ่มจากฐานราก และเชื่อมโยงสู่กลไกเชิงนโยบายในภาพใหญ่ของประเทศ โดยเชื่อมโยงกับการพัฒนาเชิงพื้นที่อย่างเป็นระบบ ไม่ได้มุ่งสร้างองค์ความรู้เพียงในระดับวิชาการเพียงอย่างเดียว แต่สามารถต่อยอดสู่การสร้างอาชีพ การอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การเพิ่มมูลค่าทางเศรษฐกิจ และการยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนได้จริง“นักวิจัยของมหาวิทยาลัยทักษิณจะทำงานร่วมกับชุมชนและภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ที่ใช้วิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมเป็นเครื่องมือในการแก้ปัญหาและสร้างการเปลี่ยนแปลง ทั้งการฟื้นฟูทรัพยากรประมง การอนุรักษ์ความหลากหลายทางชีวภาพ การเสริมสร้างอาชีพทางเลือกของชุมชนประมงรอบทะเลสาบสงขลาตอนบน และการส่งเสริมการมีส่วนร่วมอย่างเท่าเทียมทางเพศภาวะเพื่อเกื้อหนุนต่อการอนุรักษ์โลมาอิรวดีทะเลสาบสงขลาอย่างยั่งยืน และการเพิ่มมูลค่าทรัพยากรท้องถิ่น ผลลัพธ์ที่เกิดขึ้นทำให้งานวิจัยไม่ได้หยุดอยู่ในห้องปฏิบัติการ แต่ถูกต่อยอดสู่การพัฒนาเชิงพื้นที่ที่สร้างรายได้ สร้างโอกาส และยกระดับคุณภาพชีวิตของประชาชนในพื้นที่ภาคใต้” รองศาสตราจารย์ ดร.ณฐพงศ์ จิตรนิรัตน์ กล่าวด้วยแนวทางการพัฒนาที่เชื่อมโยงองค์ความรู้กับความต้องการของพื้นที่ มหาวิทยาลัยทักษิณจึงมีบทบาทสำคัญในการขับเคลื่อนวิทยาศาสตร์ วิจัย และนวัตกรรมสู่การใช้ประโยชน์จริง ต่อยอดสู่การพัฒนาเศรษฐกิจ สังคม และสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล พร้อมสร้างต้นแบบการพัฒนาที่สามารถขยายผลสู่พื้นที่อื่นของประเทศได้ในอนาคต
ข่าว/ภาพ : ธนกร บุญเจริญ งานสื่อสารองค์กร มหาวิทยาลัยทักษิณ